poniedziałek, 27 października 2014

Transatlantycka Centrala Radiotelegraficzna w Babicach

Polska już w okresie międzywojnia Polska dysponowała Transatlantycką Centralą Radiotelegraficzną.

27.09.1939 została zajęta przez wojska niemieckie polska Transatlantycka Centrala Radiotelegraficzna w Forcie Babice (zlokalizowana na styku obecnych dzielnic Bemowo i Bielany w Warszawie), zapewniająca łączność radiotelegraficzną przez Atlantyk. Była to największa inwestycja radiokomunikacyjna w II Rzeczypospolitej. Stacja była wtedy jednym z najnowocześniejszych systemów tego typu na świecie, nadawała na falach bardzo długich (z ang. VLF - Very Low Frequency), których zasięg jest bardzo duży i wynosi kilka tysięcy kilometrów.

W latach 1939 – 1945 przejęta radiostacja zostałą wykorzystana przez Niemców do utrzymywania łączności z okrętami podwodnymi Kriegsmarine. Było to możliwe ponieważ fale VLF mogą przenikać przez wodę morską i dlatego są wykorzystywane do komunikacji z okrętami podwodnymi zanurzonymi na niewielkich głębokościach. W Oceanie Atlantyckim, gdzie zasolenie wynosi 3,2%, fale VLF mogą przenikać na głębokość 10-20 metrów; przy mniejszym zasoleniu, np. w Morzu Śródziemnym, czy Bałtyckim ten sam sygnał może przeniknąć na głębokość ponad 40 metrów.

W przeddzień dosłownie wyzwolenia Warszawy, 16 stycznia 1945 roku, Niemcy wysadzili wszystkie urządzenia i maszty nadajnika. Był to akt barbarzyński. Zniszczono obiekt, który obecnie miałby wartość historyczną, będąc świadectwem polskiej przedwojennej myśli technicznej. Obecnie wciąż znajdują się zachowane fundamenty masztów, cewek, budki strażnicze i ruiny budynków technicznych, oraz pas żelbetowych zapór przeciwpancernych (jeżów) z II wojny światowej. Stacja Nadawcza w Babicach miała swój bliźniaczy, zachowany obecnie odpowiednik - Radiostację Varberg w Grimeton w Szwecji, w 2004 wpisaną na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Aktualnie w związku z planowanym zakupem przez Polskę nowych okrętów podwodnych (w tym w rozważanym wariancie z wyposażeniem w pociski manewrujące o zasięgu około 1000 km) ze zdolnością do pozostawania w zanurzeniu ponad 2 tygodnie, brak nadajnika VLF może znacznie ograniczyć możliwości skutecznego wykorzystania takich okrętów w warunkach bojowych. W tym roku Indie w związku z wprowadzeniem na służbę tego typu okrętów podwodnych uruchomiły nową stację radiową Kattabomman w Tirunelveli (Prowincja Tamilnadu w południowych Indiach) nadającą na falach VLF. Być może przy okazji zakupu przez Polskę nowych okrętów podwodnych warto zastanowić się nad odbudową stacji w Babicach.

Źródła:
http://www.nadajnik-babice.pl/
http://pl.wikipedia.org/wiki/Transatlantycka_Centrala_Radiotelegraficzna
http://pl.wikipedia.org/wiki/Fale_bardzo_długie
http://www.defence24.pl/news_indie-maja-lacznosc-z-zanurzonymi-okretami-podwodnymi-czy-my-tez-bedziemy-jej-potrzebowali